tel./fax: + 48 34 36 11 655 | + 48 34 32 14 302 | + 48 34 32 14 320
A
A+
A++
Tag: RODO
Klauzula o zakazie konkurencji w umowach cywilnoprawnych
Klauzula o zakazie konkurencji w umowach cywilnoprawnych – czy umowa zlecenie może zawierać taki zapis? Odpowiedź brzmi: oczywiście, że tak! Co prawda
14 stycznia
Klauzula o zakazie konkurencji w umowach cywilnoprawnych

Klauzula o zakazie konkurencji w umowach cywilnoprawnych – czy umowa zlecenie może zawierać taki zapis?

Odpowiedź brzmi: oczywiście, że tak! Co prawda kwestia wprowadzenia zakazu konkurencji w umowach cywilnoprawnych nie została wprost uregulowana w obowiązujących przepisach, jednak na możliwość jej wprowadzenia do umowy zlecenia wskazuje ogólna zasada swobody umów z art. 353[1] kodeksu cywilna. Zgodnie z tym przepisem „strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”.

Również Sąd Najwyższy potwierdził powyższe w jednym z wyroków, w którym stwierdził, iż „Zleceniobiorca może zgodnie z zasadą swobody umów zobowiązać się wobec zleceniodawcy do niepodejmowania działań konkurencyjnych w czasie trwania umowy” (Wyrok SN z dnia 11 września 2003 r., III CKN 579/01).

Czym jest klauzula o zakazie konkurencji i czy jest ona korzystna dla zleceniodawcy?

Zakaz konkurencji to uregulowania zaczerpnięte z kodeksu pracy, a dokładniej z art. 101[2]. Taki zapis wprowadza się w umowie z uwagi na fakt, iż w ramach wykonywania zlecenia i realizacji umowy zleceniobiorca może uzyskać dostęp do danych mających istotne znaczenie dla zleceniodawcy z punktu widzenia ochrony jego uzasadnionych interesów. Chodzi tu przede wszystkim o czyny nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ze szczególnym uwzględnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa, czyli w myśl art. 11 ust. 4 powołanej ustawy „nieujawnionych do wiadomości publicznej informacji technicznych, technologicznych, handlowych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.”

Co więcej, gdy umowa zlecenie przestaje obowiązywać strony, zleceniodawca może obawiać się czy zleceniobiorca nie wykorzysta zdobytych informacji przeciwko niemu np. kontaktując się z jego kontrahentami.

Wobec powyższego, w celu ochrony interesów zleceniodawcy warto w umowie wprowadzić klauzulę o zakazie konkurencji, która będzie obowiązywała zleceniobiorcę w trakcie trwania umowy i po jej zakończeniu.

O czym musi pamiętać zleceniodawca wprowadzając klauzulę o zakazie konkurencji do umowy?

Najważniejszą kwestią jest ustalenie odpowiedniego ekwiwalentu pieniężnego za przestrzeganie przez zleceniodawcę zakazu konkurencji po zakończeniu obowiązywania umowy. Jak pokazuje praktyka wielu zleceniodawców nie jest świadoma powyższego obowiązku co może narazić ich na brak zapłaty odszkodowania przez osobą, która zakaz naruszy. Brak odpowiedniego ekwiwalentu powoduje, że w razie sporu pomiędzy stronami dotyczącego przestrzegania zakazu konkurencji podmiot zobowiązany zyskuje bardzo silny argument na swoją obronę i może uchylić się od obowiązku zapłaty. Zleceniobiorca mógłby bowiem zarzucić nieważność takiego zapisu umownego w oparciu o brak wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za czas po zakończeniu umowy i trwania zakazu konkurencji. Zwłaszcza w sytuacji, gdyby udało mu się wykazać, że przez czas obowiązywania zakazu konkurencji pozbawiony był znacząco możliwości prowadzenia normalnej działalności gospodarczej.

Zgodnie z poglądami doktryny klauzula zakazu konkurencji po ustaniu umowy zlecenia bez jednoczesnego wprowadzenia odpowiedniego ekwiwalentu dla zleceniobiorcy jest nieważna. Pogląd powyższy podziela również Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 11 września 2003 stwierdził iż „[…] zobowiązanie nie jest ważne, gdyż narusza zasady współżycia społecznego. Nie można bowiem uznać, aby zgodne było z zasadami współżycia społecznego zobowiązanie zleceniobiorcy do niepodejmowania działalności konkurencyjnej przez trzy lata po ustaniu umowy, bez jakiegokolwiek ekwiwalentu. Należy odwołać się do art. 1012 k.p., w którym przewidziano możliwość zawarcia umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, jednakże za zapłatą odszkodowania” (wyrok SN z dnia 11 września 2003 r., III CKN 579/01).

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż wprowadzenie klauzuli o zakazie konkurencji do umowy zlecenia jest niezwykle korzystne dla zleceniodawcy i chroni jego interesy. Należy tylko pamiętać, iż w przypadku gdy zakaz ma obowiązywać również po zakończeniu umowy, zleceniobiorcy należy się odpowiedni ekwiwalent pieniężny za czas obowiązywania zakazu.

Hubert Nowak
Autor artykułu
Zgoda pracownika na wykorzystanie jego wizerunku
Czy pracodawca musi każdorazowo uzyskiwać zgodę pracownika na wykorzystywanie jego wizerunku w celach marketingowych pracodawcy? Zgodnie z art. 4. ust 11 rozporządzenia
14 stycznia
Zgoda pracownika na wykorzystanie jego wizerunku

Czy pracodawca musi każdorazowo uzyskiwać zgodę pracownika na wykorzystywanie jego wizerunku w celach marketingowych pracodawcy?

Zgodnie z art. 4. ust 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L z 2016 r. 119, s. 1) – dalej RODO zgoda” osoby, której dane dotyczą oznacza dobrowolne, konkretne, świadome i jednoznaczne okazanie woli, którym osoba, której dane dotyczą, w formie oświadczenia lub wyraźnego działania potwierdzającego, przyzwala na przetwarzanie dotyczących jej danych osobowych.

Pojęcie zgody odgrywa kluczową rolę dla weryfikacji spełnienia przesłanki legalizacyjnej przetwarzania danych osobowych zwykłych oraz szczególnych kategorii danych, o których mowa w RODO.W definicji z art. 4 pkt 11 wyróżnić należy zatem kumulatywne elementy okazania woli(zgody), takie jak dobrowolność, konkretność, świadomość i jej jednoznaczność.

W związku z powyższym pracodawca nie będzie musiał każdorazowo uzyskiwać zgody pracownika na wykorzystywanie jego wizerunku w celach marketingowych pod warunkiem, że odbierze on od pracownika konkretną zgodę na przetwarzanie jego wizerunku we wszelkich formach publikacji, z których pracodawca zamierza korzystać (strona internetowa, plakaty, broszury informacyjne, czy na przykład gazetki promocyjne).

Z wymogiem dobrowolności zgody, o której mowa w RODO łączy się uprawnienie osoby, której dane dotyczą do rzeczywistego wycofania zgody, w każdym momencie. Pracownik udzielając zgody na wykorzystywanie wizerunku musi zostać poinformowany w sposób wyraźny o tym, że może zgodę w każdym czasie wycofać. Wycofanie takie nie może stwarzać dla pracownika żadnych negatwynych konsekwencji. Wycofanie zgody, nie wpływa jednak na zgodność z prawem przetwarzania owej danej, którego dokonano przed wycofaniem zgody.

Agnieszka Rusek
Autor artykułu
Upoważnienie do przetwarzania danych
Czy po zawarciu z osobą fizyczną umowy zlecenia należy upoważnić ją do przetwarzania danych osobowych, czy zawrzeć z nią umowę powierzenia przetwarzania
14 stycznia
Upoważnienie do przetwarzania danych

Czy po zawarciu z osobą fizyczną umowy zlecenia należy upoważnić ją do przetwarzania danych osobowych, czy zawrzeć z nią umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych.

Kwestie dotyczące przetwarzania danych osobowych określone zostały przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119/1) – dalej RODO.

Zgodnie z artykułem 29 RODO – Podmiot przetwarzający oraz każda osoba działająca z upoważnienia administratora lub podmiotu przetwarzającego i mająca dostęp do danych osobowych przetwarzają je wyłącznie na polecenie administratora, chyba że wymaga tego prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego. Osoba upoważniona do przetwarzania danych osobowych jest zatem osobą działająca w strukturze organizacyjnej administratora danych lub podmiotu przetwarzającego dane osobowe.

Aby odpowiedzieć na pytanie zadane powyżej, należy odnieść się do definicji podmiotu przetwarzającego dane osobowe, o którym mowa w art 29 RODO. Definicja podmiotu przetwarzającego zawarta jest natomiast w art. 4 pkt 8 RODO. Według tej definicji podmiotem przetwarzającym jest osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, jednostka lub inny podmiot, który przetwarza dane osobowe w imieniu administratora. W przypadkach, gdy przetwarzanie danych ma być dokonywane w imieniu administratora – wymagane jest zawarcie umowy między administratorem danych, a podmiotem przetwarzającym albo istnienie instrumentu prawnego regulującego kwestie związane z powierzeniem przetwarzania (art. 28 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 4 pkt 8 RODO). Należy zwrócić uwagę, iż podmiot przetwarzający jest podmiotem zewnętrznym względem struktury organizacyjnej administratora danych. Do podmiotów przetwarzających możemy zaliczyć przykładowo firmy świadczące usługi księgowe, hostingowe, czy firmy prawnicze.

W sytuacji, gdy mamy do czynienia z osobą wykonującą dla Zleceniodawcy usługi na podstawie umowy zlecenia w strukturze organizacyjnej administratora i osoba taka przetwarza dane w takim zakresie, jakim dane przetwarzane są u administratora danych, to taką osobę należy upoważnić do przetwarzania danych osobowych, a nie zawierać z nią umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych.

Agnieszka Rusek
Autor artykułu
Kontakt
W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy Państwa do kontaktu telefonicznego lub mailowego.
ul. Kilińskiego 30 lok. 5 II piętro
42-200 Częstochowa, Polska
tel./fax +48 343 611 655
+48 343 244 320
+48 343 244 302
Dołącz do nas na Facebook’u
Dołącz do nas na Linkedin